توزیع سهام عدالت در کشور در راستای توسعه و گسترش مالکیت عمومی و بمنظور تامین عدالت اجتماعی و فقر زدایی در سال 1385 بر اساس « آیین نامه اجرایی افزایش ثروت خانوارهای ایرانی از طریق گسترش سه بخش تعاون بر اساس توزیع سهام عدالت» آغاز شد و پس از آن بعنوان یکی از موضوعات اساسی به اجرا گذاشته شده است.
   از سال 87 بموجب قانون مذکور به دولت اجازه شده است تا در اجرای سیاست گسترش مالکیت عمومی تا 40% از مجموع ارزش سهام بنگاههای قابل واگذاری در هر بازار موضوع گروه 2 ماده 2 این قانون را به 6 دهک پایین درآمدی جامعه واگذار نماید.
   اجرای طرح توزیع سهام عدالت به موجب آئین‌نامه اجرایی «توزیع سهام عدالت»، موضوع مواد (34) تا (38) قانون «اجرای سیاستهای کلی اصل (44) قانون اساسی» برعهده سازمان خصوصی‌سازی گذاشته شده است. به موجب مواد مذکور دولت مجاز گردیده است تا در اجرای سیاست گسترش مالکیت عمومی به منظور تأمین عدالت اجتماعی، تا چهل درصد (40%) مجموع ارزش سهام بنگاههای قابل واگذاری در هر بازار موضوع گروه (2) ماده (2) این قانون را به شش (6) دهک پایین درآمدی جامعه واگذار نماید. در مورد دو دهک پایین درآمدی با اولویت روستانشینان و عشایر، سهام با پنجاه درصد (50%) تخفیف و با دوره تقسیط ده ساله واگذار می‌شود ولی در مورد چهار دهک بعدی، حسب مورد، واگذاری به صورت تقسیط ده ساله امکان پذیر است.
 
اهداف واگذاری سهام عدالت را می توان به شرح ذیل بیان نمود :
 - تسریع در روند اجرای سیاست های خصوصی سازی و پیگیری و محقق سازی آن در اقتصاد ایران
- اصلاح ساختار مدیریتی شرکت های دولتی حجیم و ناکارآمد در اقتصاد دولتی ایران
- کاهش حجم تصدیگری های دولت در حوزه های مختلف اقتصادی صنعت و معدن ، کشاورزی ، خدمات و بازرگانی
- افزایش کارایی و اثربخشی بنگاههای دولتی در اقتصاد کشور و کاهش بار تصدی آنها
- گسترش سهم بخش تعاون در اقتصاد ملی از حدود 5 درصد کنونی به حدود 25 درصد در طول برنامه چهارم توسعه
- کمک به اجرایی و عملیاتی نمودن سیاست های کلی و راهبردی بند ج اصل 44 قانون اساسی   
 - شناسایی دهک های مختلف درآمدی جامعه و توزیع عادلانه و متعادل ثروت و درآمد بین آنها 
- ایجاد ثروت و درآمد دایمی با هدف فقرزدایی و زودودن فقر از چهره جامعه
- کاستن از اختلاف شدید طبقاتی در میان گروه های درآمدی جامعه
- متکی به خود نمودن دهک های پایین درآمدی جامعه و اقشار نیازمند و آسیب پذیر 
- اشاعه و ترویج فرهنگ سهام و سهامداری در بورس اوراق بهادار در بین اقشار مختلف مردم
- تعمیق ساز و کار بازار سرمایه اقتصاد ایران از طریق افزایش تعداد سهامداران از حدود 3 میلیون سهامدار به بیش از 20 میلیون و نیز افزایش قابل ملاحظه در تعداد شرکت های بورسی
-  گسترش عدالت اجتماعی و توسعه اقتصادی
- سهام عدالت گامی در جهت اصلاح ساختار اقتصادی و اجتماعی کشور
 
فلسفه وجودی طرح سهام عدالت افزایش ثروت خانوارهای ایرانی از طریق گسترش سهم بخش تعاون در اقتصاد ملی بر اساس توزیع سهام شرکت های سودده دولتی بین اقشار آسیب پذیر و دهک های پایین درآمدی جامعه است بوده است
در خصوص اثرات اجرای طرح در سطح استان بایستی عنوان نمود که با توجه به اینکه هنوز طرح به صورت کامل و جامع از سوی سازمان خصوصی سازی در سطح کشور اجرا نگردیده است و هنوز برخی از مسائل به طور دقیق مشخص نشده اند نظیر اینکه فرآیند ورود سهام عدالت به بورس اوراق بهادار و بازار سرمایه کشور در هاله ای از ابهام قرار دارد، سبد سهام عدالت هنوز قطعی نشده است، لذا می توان اذعان نمود که فعلاً اجرای طرح در سطوح و برش استانی تاثیرات اقتصادی ملموس و چندانی نداشته است.
 
دبیرخانه سهام عدالت استان :
دبیر خانه سهام عدالت از سال 1385 در اداره کل امور اقتصادی و دارایی استان تشکیل شده و این اداره کل  به صورت مستمر پاسخگوی و درخواستها و مراجعات مردمی (تلفنی و حضوری) بوده است.
در این استان 644863 نفر مشمول دریافت برگه سهام عدالت طی 19 مرحله شناسایی شدند و تعداد 604017 نفر از مشمولان شناسایی شده ( 6/93 درصد از مشمولان) در شرکت تعاونی سهام عدالت ثبت نام نموده و صاحب سهام شده‌اند. لازم بذکر است که گروههای مختلف مردمی که مشمول دریافت سهام عدالت شده‌اند شامل گروههای ذیل می‌باشد : افراد تحت پوشش نهادهای حمایتی، روستاییان و عشایر، شاغلین و بازنشستگان، ایثارگران، زنان سرپرست خانوار، خدام مساجد و حسینیه‌ها، کارکنان ستادهای نماز جمعه، روزنامه نگاران همچنین گروههای عمومی شامل زنان سرپرست خانوار فاقد شغل، قالیبافان ، تاکسیرانان ، مدد جویان تحت پوشش مراکز مراقبت از زندانیان آزاد شده، فعالان قرآنی، مددجویان مؤسسات خیریه و کارگران فصلی و ساختمانی.
 
وظایف شرکت سرمایه گذاری سهام عدالت استان :
این شرکتها با عضویت و سهامدارای شرکتهای تعاونی عدالت شهرستانها در هر استان به صورت سهامی خاص تشکیل شده و اداره می شوند و سازمان خصوصی سازی سهام عدالت قابل واگذاری مصوب دولت را به شرکتهای سرمایه گذاری استانی متناسب با تعداد سهامداران هر استان واگذار می نماید . سهام مذکور در وثیقه سازمان خصوصی سازی است و پس از پرداخت اقساط از محل سود سهام از توثیق خارج می شود.
در استان قزوین شرکت سرمایه گذاری سهام عدالت و پنج شرکت‌ تعاونی سهام عدالت در شهرستان‌های استان تشکیل و به ثبت رسیده‌اند.
 
چگونگی آزاد سازی سهام عدالت :
        شرکتهای سرمایه گذاری استانی جهت آزاد سازی سهام عدالت و قابلیت خرید و فروش آن در بورس باید شرایط لازم از جمله تبدیل شدن به سهامی عام را داشته باشند، که عملیات آمادگی برای ورود به بورس در شرکتهای سرمایه گذاری برخی استانها به انجام رسیده است و در استان قزوین نیز در شرف انجام است از آنجا که سهامداران عدالت تاکنون پولی بابت این سهام پرداخت نکرده اند، بنا بر مصوبه مجلس برای تملک کامل سهام عدالت باید تا زمان اتمام اقساط سهام دریافتی از محل سود آن منتظر بمانند. بطور میانگین آزاد شدن صددرصد سهام عدالت مشمولین حدود 15 سال از ابتدای سهامدار شدن آنها به طول می انجامد با این حال در قانون بودجه سال 92 دولت مکلف شده متناسب با مقدار اقساط تسویه شده مشمولین طرح از محل سود، سهام عدالت آزاد کند اما در طرح آزاد سازی گزینه هایی برای آن پیش بینی شده است. بر اساس مصوبات سازمان خصوصی سازی، دولت می تواند 30 درصد سهام عدالت را آزاد سازی کند اما با توجه به اینکه شرکتهای سرمایه گذاری استانی هنوز وارد بورس نشده اند، این میزان سهام نیز فعلاً قابل آزاد سازی نیست.
 
 
 

 
^